Ana sayfa Ansiklopedi Mırra

Mırra

Mırra Nedir?

Mırra, Arap coğrafyasına özgü, birkaç kez demlenerek hazırlanan acı kahvedir. İsmi, Arapça acı anlamına gelen مر murdan türemiştir. Çok acı ve koyu olması nedeniyle ufak bardakta içilir. Türkiye’de de Gaziantep, Şanlıurfa, Adana, Mardin gibi Arap kültüründen esintiler olan yörelerde kültürel açıdan anlamlı, sunumu özel çaba gerektiren bir içecektir.

Mırra Kahvesinin Hazırlanması

Mırra için özel bir kahve çekirdeği yoktur. Kahve çekirdekleri kavrulup dibek adlı havan benzeri kaba alınır ve taneleri çok inceltilmeden dövülür. Dövme işlemi için günümüzde değirmenler ve kahve makineleri de kullanılmaktadır.
Mırranın hazırlanmasında en önemli kısım kaynatma evresidir. Kaynama süresi, bilinen yöntemlere göre çok uzundur, belli aşamalarda kahvenin telvesi ayrılıp karışıma su eklendikten sonra devam edilir. Çekilmiş kahve üzerine su eklenerek kaynatılır, belli bir kıvama geldikten sonra tortusundan ayırmak amacıyla mutbak adlı özel kaba süzülür. Elde edilen karışıma tekrar kahve ve su eklenir. Bir iki defa daha süzme, kahve ve su ekleme işlemi gören kahve, tortusundan ayrıldıktan sonra kahve katılmadan sadece su eklenerek bir iki kere daha mutbaktan[kim?] geçirilir.

Mırraya tat vermesi amacıyla karışıma kakule katılabilir. Şekersiz içildiği için hazırlanırken tatlandırılmamaktadır.

Mırra Kahvesinin Sunumu Nasıl Olmalı

Kahve fincanının kenarını boyayacak kadar pekmezimsi bir kıvama gelen mırra servis için bakır, işlemeli bir imbiğe ya da cezveye aktarılır.

Mırra geleneksel olarak kulpsuz, küçük tek bir fincan ile servis edilir. Serviste yaş olarak büyükten küçüğe doğru giden bir sıra takip edilir.

Kahveyi servis eden kişi sırası gelen konuğa bir içimlik, fincanın aşağı yukarı yarısına gelecek kadar mırra doldurur. Konuk kahveyi içtikten sonra yine aynı miktarda kahve doldurulur. İkinciyi de içen konuk, fincanı servis eden kişiye geri verir. Kahveyi servis eden kişi her servisten sonra bardağı siler ve bir sonraki konuğa aynı fincanla ikramda bulunur.

Kahve Çekirdeklerinin Hazırlanması

Vurgulanması gereken özel bir çekirdeğe gereksinim yok. Kaliteli bir kahve çekirdeği yeterli

1. Tercih edilen kahvenin çiğ (yeşil) çekirdek halinde alınması. Bu çekirdek geniş, uzun saplı tava benzeri kaplarda kavruluyor ve uygun rengi alınca ustası kavurma işlemini bitiriyor.

2. Kavurma işlemi bitince, ağaçtan yapılma dibeklerde, kahve çekirdekleri dövülmeye başlıyor. Bunun için günümüzde kahve değirmenleri de kullanılmakta.

3. Türk kahvesinden daha iri dövülen çekirdekler hazır hale geliyor.

Mırra Kahvesi Fincanı Rivayetleri

Belirtildiği üzere kahvesini bitiren konuk fincanı kahveyi servis edene geri verir. Rivayetlere göre fincanı masaya ya da yere koyan kişi şunlardan bir veya birkaçını yerine getirmekle yükümlüdür:

Fincanı altınla doldurmak
Kahveyi servis edenle evlenmek
Kahveyi servis edeni evlendirmek
Kahveyi servis edenin çeyizini düzmek
Mırra benzerleri

Geleneksel olarak mırra ustaları tarafından hazırlanması makbul olan mırra, zahmetli bir içecek olduğu için günümüzde kuvvetli kahvelere çok az su eklenerek sunulmaktadır. Bu tür kahveler mırra olmayıp, sadece kuvvetli, yoğun kahvelerdir.

Mırranın Espresso ile benzerliği bilinmektedir. Ancak, sadece kuvvetli tat açısından benzerlikleri vardır, hazırlanmaları farklıdır. Kuvvetli espresso hazırlamak için kullanılan double shot (bardak başına düşen kahve miktarını iki katına çıkarmak) yöntemi ile mırra hazırlama yöntemi farklıdır. Double shot sadece kahve miktarını arttırırken mırra hem fazla miktarda kahve ile hem de birden fazla demlenerek hazırlanır.

Mırra Kahvesi nasıl içilir?

Mırra yapıldıktan sonra soğumaya bırakılır. Mırranın kıvamı, içine konduğu fincanın kenarını boyayıp boyamadığıyla belirlenir.

Soğuyan kahve imbik veya cezvelere alınır ve tekrar ısıtılarak sunulur.

Genellikle özel günlerde ikram edilen, hazırlanması oldukça zor ve zahmetli olan mırra ‘’ağa içeceği’’ olarak da adlandırılıyor.

Geleneksel olarak kulpsuz, küçük bir fincan ile servis edilir. Yarısını geçmeyecek şekilde fincana doldurulur.

Serviste yaş olarak büyükten küçüğe doğru bir sıra takip edilir.

Kahveyi servis eden kişi, sırası gelen konuğa bir içimlik kahve doldurur. Konuk kahveyi içtikten sonra fincan yine yarısına kadar doldurulur. İkinciyi de içen konuk, fincanı servis edene geri verir. Kahveyi servis eden kişi, her servisten sonra bardağı siler ve bir sonraki konuğa aynı fincan ile ikramda bulunur.

Genelde misafir geldiğinde sohbet ederken yemek üzerine ve misafir kalkarken ikram edilir. Bu ikrama ‘’kovma’’ denmektedir.

Mırra, yavaş ve şekersiz içilir.

Mırraya tat vermesi için karışıma kakule eklenebilir.

Eğer mırranızı bitirdikten sonra daha fazla içmek istemiyorsanız ters çevirmelisiniz, bu yenisini istemediğiniz anlamına gelir. Aksi halde servise devam edilir.

Kahve içimi sırasında fincanın kesinlikle yere konmaması gerekmektedir. Fincanı yere koymak, mırrayı hazırlayana hakaret anlamına gelmektedir. Eskiden bu hatayı yapanın yapması gerekenler varmış. Rivayetler şu şekilde:
Fincanı altınla doldurmak
Kahveyi servis edenle evlenmek
Kahveyi servis edeni evlendirmek
Kahveyi servis edenin çeyizini düzmek
Fincanını yere koyanın bunlardan birini veya birkaçını yapması beklenirmiş.

Bir aile konuklarına mırra sunması için özel şartlar gerekiyor. Daha önce hiç mırra sunmamış bir ailenin çocuğu, hali vakti yerine geldiğinde mırra vermek isterse, usulüne uygun olarak komşu yörenin ileri gelenlerini de evine davet etmek zorunda. Bu olaya ‘’destur’’ deniyor ve büyük bir yemek şöleniyle kutlanıyor.

Şunu da belirtelim ki aşırıya kaçmadan tüketilen mırra, selülite ve karaciğer hastalıklarına iyi geliyor. Mırranın aşırı uyarıcı, canlandırıcı ve yorgunluk giderici etkisinin yanında içiminin güzel bir hazzı olduğunu da söylemek mümkün.

 

 

BİR CEVAP BIRAK